Sự sống quay lại đảo núi lửa mới, rừng sau cháy, đất sông băng rút — từng bước, theo trật tự riêng.
Diễn thế sinh thái
Diễn thế sinh thái là quá trình quần xã này thay thế quần xã khác theo thời gian. Nguyên sinh bắt đầu từ đá trần, thứ sinh từ nơi sự sống từng có rồi bị phá.
Diễn thế sinh thái
Surtsey trồi lên ngoài khơi Iceland năm 1963 và được bảo vệ từ đầu. Cây đầu tiên là cải biển trôi theo sóng năm 1965; đàn mòng biển năm 1986 làm đảo xanh lên.
Diễn thế sinh thái
Sau vụ phun 1883, Krakatau bị vùi dưới tro nóng. Năm 1884 chỉ thấy một con nhện; năm 1886 có vi khuẩn lam và dương xỉ; vài chục năm sau rừng đã khép tán.
Diễn thế sinh thái
Núi St. Helens phun ngày 18/5/1980, quật đổ rừng trên khoảng 600 km². Sự sống quay lại chủ yếu từ di sản tại chỗ: cây con dưới tuyết, chuột túi dưới hang, cây l
Diễn thế sinh thái
Nhiều loài cây cần lửa để sinh sôi: nón thông chỉ mở khi nóng 45–60°C, hạt cây bụi Nam Phi nảy mầm nhờ khói, bạch đàn đâm chồi từ thân cháy chỉ vài tuần sau.
Diễn thế sinh thái
Địa y tiết axit và dùng sợi nấm làm mủn đá trần, rêu giữ nước và bụi rồi để lại lớp mùn đầu tiên. Nhờ chúng cỏ và cây bụi có chỗ mọc, dù quá trình rất chậm.
Diễn thế sinh thái
Ở vịnh Glacier, Alaska, băng lùi khoảng một trăm cây số từ năm 1794. Đất lộ ra qua các giai đoạn: thảm dryas, bụi alder cố định đạm, rồi rừng vân sam và độc cần
Diễn thế sinh thái
Ao hồ nông dần vì phù sa và xác sinh vật lắng đáy, cây thuỷ sinh lấn từ bờ: rong chìm, súng sen, sậy cói, rồi đầm lầy, cây bụi. Có hồ thành rừng, có hồ thành th
Diễn thế sinh thái
Phù sa sông Mê Kông theo dòng ven bờ lắng ở phía tây mũi Cà Mau thành bãi bùn mới. Cây mấm tiên phong giữ bùn bằng rễ thở, đước tới sau khi đất chắc và cao hơn.
Diễn thế sinh thái
Theo MacArthur và Wilson, số loài trên đảo cân bằng giữa loài mới tới và loài biến mất. Đảo lớn ít mất loài, đảo gần bờ nhiều loài tới; diện tích gấp mười, loài
